osmanlı döneminde ilk ansiklopedisttir. taşköprülüzâde, kanuni sultan süleyman devri ulemasındandır. osmanlı devletinin kuruluşundan itibaren her padişahın dönemini bir “tabaka” olarak ele alarak, osmanlı uleması ve eserleri ile ilgili ulaşıp kaydedebildiği bütün bilgileri on tabakadan oluşan eserinde derlemeyi başarmıştır.“miftah-üs-saade ve misbah-üs siyade” adlı eseri, o dönemdeki bilimlerden ve her bilim dalıyla ilgili eserlerden ve yazarlarından söz eder. 1500 sayfa tutan ve arapça yazılan bu kitap, yazarın oğlu kemaleddin mehmet tarafından “mevzuat-ül-ulum” adıyla türkçe’ye çevrilmiştir. kitapta, tıp, kimya, botanik, zooloji, matematik ve fizik gibi bilimlerin o günkü durumları hakkında çok değerli ve aydınlatıcı bilgiler bulunmaktadır. dr. adıvar, bu eseri, osmanlı türklerindeki ansiklopedilerin en önemlilerinden biri olarak nitelendirmektedir. “şakaik-ı numaniye” adlı eseri ise osmanlı devleti’nin kuruluşundan 16. yüzyıl ortalarına kadar olan dönemdeki osmanlı bilginlerinin hayat hikayelerinden söz eder. fatih devri ilim hayatı ve uleması ile ilgili en çok bilgi veren kaynaktır
merak edenler ihsan fazlıoğlu hocanın kendisi hakkındaki çalışmalarına müracaat edebilir.
