şah veliyyullah dihlevi – dertli sözlük
1703-1762 yılları arasında yaşamıştır. 18. yüzyıl hindistan’ının en önemli i̇slami düşünürlerindendir. arapça ve farsça dillerinde birçok farklı dinî konuda eserler telif etmiştir. asıl ismi kutbüddîn şah veliyyullah ahmed’dir. babası şah abdürrahim, delhi’de meşhur bir medrese hocası ve mutasavvıf idi. şah abdürrahim, oğlunun eğitimine çok önem verdi ve onun i̇slami ilimler yanında tıp, astronomi, matematik, arap ve fars dili grameri konularında da eğitim almasını sağladı. 15 yaşındayken babası vasıtasıyla nakşibendi tarikatına intisap etti ve babasından irşat icazeti aldı. babasının ölümünden (m 1719) sonra on iki sene, onun kurduğu rahimiyye medresesinde ders okutmaya devam etti. 1731 yılında hac vazifesini yerine getirmek üzere hicaz’a gitti ve burada 14 ay kaldı. burada hadis, fıkıh ve tasavvuf alanında döneminin ileri gelen hocalarından dersler aldı. hacdan döndükten sonra dinî çalışmalarını telif etmeye başladı.

en önemli eseri arapça yazdığı hüccetullâhi’l-bâliga’dır. bu eserde, hadislerden yola çıkarak dinî hükümlerin konuluş sebepleri ve amaçlarından bahsetmiştir. bu eser, reformist hareketlerine önemli başucu kaynağı olmuş, orta doğu ve güneydoğu asya ülkelerinde ders kitabı olarak okutulmuştur. muhammed i̇kbal ve fazlurrahman gibi reformistler, dihlevi’nin içtihat alanındaki yenilikçi yaklaşımı ile i̇slami düşüncenin modern çağda karşı karşıya geldiği problemlere, geçmişle olan bağları koparmadan çözümler üretilmesine büyük katkılarda bulunduğunu söylemişlerdir.