gönül – dertli sözlük

gönül

i̇slam kültürüne özgü bir kelime. farsçada dil, bizde gönül. batı dillerinde gönlün karşılığı yoktur bundan dolayıdır ki biz dahi gönül makamıyla konuşuruz.
gönül,türkçe bir ifade olup o kadar çok mânâya ev sahipliği yapar ki bu anlamda gönlü çok zengindir. böylesine derin bir mânâyı keşfeden atalarımız onun içini doldurmak için olsa gerek islamiyeti de bu gönülle gönüllü olarak seçmişlerdir, gönül yıkan olarak değil gönül yapan olarak anadolunun kapısını çalmışlardı muhakkak. neşet ertaş'ın ''gönül' telaffuzu gönlün ne olduğunun sesli bir ifadesidir. gönül bir kaf dağıdır efendim. kaf-ı türkî ile yazılır. gönül dağından çekilen panaromik fotoğraflarla dahi idrak edemiyoruz bu yüce mânâyı…
uslan artık deli gönülbak gelip geçiyor ömür..orhan gencebay şarkılarından biridir ama ben duman grubundan dinlemeyi daha çok sevdiğim için onu paylaşmak istedim. dinlemek isteyenler olursa linkten ulaşabilirler.https://www.youtube.com/watch?v=mymoffqutwq
kırıldı mıydı zor düzelir, belki de hiç bir şey eskisi gibi olmaz, birinin gönlünü kırdıysanız.
"bu yetinin hangi organa ait olduğu ihtilaflıdır.antik yunandan beri halk bu yetinin göğüs kafesinin solunda olduğuna inanırken, alimler tam da aksinee dimağda, yani beyinde olduğunu pekala bilirlerdi.(bir örnek olarak birçok alimin yanı sıra ebu hanife'nin dahi bu yetinin dimağda bulunduğunu açıkca ifade ettiğini söyleyebiliriz.)
kalbin hareketi, duyguların hareketidir;yani sevinmek ve üzülmek gibi duyguların...nitekim türkçe gönül kelimesinin anladı da buna yakındır ve sevinç/sevinme yetisi anlamına gelir.bu anlamda hemen gönenmek (sevinmek, mutlu olmak) veya gönendirmek ( sevindirmek, mutlu etmek) fiillerini hatırlayabiliriz.nitekim yunusumuz şöyle der;
gönüle gireni gönendi derler
gönüle sen de gir kim gönensin.
yani bir gönüle girince bir gönlü kazanınca kişi sevinit, mutlu olur.sende bir gönüle gir ki sevinesin, mutlu olasın!"
(bkz:dücane cündioğlu)